Đi tìm tự do ở xứ tự do!

Trong khi ở một xứ ruộng nước nào đó, nơi xa xôi ở phía Đông của trái đất đang rêu rao về những ngôn từ tuyên truyền về tự do, độc lập và từ đó dẫn đến...hạnh phúc như..trên thiên đường. Thì, phía bên Tây bán cầu, có những xứ cũng tranh thủ không ngừng truyền miệng về cái sự tự do...về kinh tế, và cố nhiên, kinh tế tốt sẽ có hạnh phúc.

Trong khi hai bên các xứ thuộc với những văn hóa và thành tựu khác nhau đang mãi mê tung hô bản thân và cũng chẳng quên dìm hàng bên đối diện với những lời lẽ có phần sống động như "giẫy chết", "man di", "hạ đẳng", "hỏa ngục"...

Lên máy bay tìm đường tự do tại góc bếp xứ tư bản

Thì cùng trong bối cảnh đó, Mờ-hê-đi, một cậu chàng với cái nét vẻ Trung Đông đặc trưng, đang dần dần tận hưởng được cái sự tự do, khái niệm luôn ám ảnh hàng bao thế hệ từ các vùng đất tự do này di cư đến vùng đất tự do khác.

"Ê, Mờ-hê-đi, mày có PR (The permanent resident) rồi, giờ mày đã là người tự do!"

Mờ-hê-đi cười tươi rói, "Đúng vại, tất nhiên, tao đã tự do!" 

Hai thằng, một vàng da, một nâu đen đang đứng tám chuyện, tranh thủ những phút rảnh rỗi trong bếp. Mà nếu nghe thoáng qua, người ta có thể nghĩ đến hai đứa tù tội đang đi bị đi đày, chợt có một ngày được giải phóng khỏi lao tù, chứ trong cái thời buổi tân tiến hiện đại thế này, tự do đã là một điều có vẻ quá bình thường, tại sao hai cậu trai trẻ lại đi nói về cái sự tự do tại một đất nước rõ ràng là đang hòa bình và thậm chí có phần đứng top đầu những nước hạnh phúc, đáng sống.

Cậu Vàng Da cũng đang trên con đường tìm kiếm PR, và nếu so với đứa Nâu Đen vừa có PR đã được cho là có tự do, thì có thể nói rằng cậu Vàng Da lúc này chưa có tự do. Vàng Da và Nâu Đen cũng đi từ xứ tự do này, để đến một xứ khác được cho là tự do...hơn, và ngược lại, có những anh Trắng mũi lỏ cũng từ bỏ cái xứ tự do của mình để tìm đến những nơi tự do khác. Qủa là một sự nhập nhằng, và có đôi phần mâu thuẫn mà nếu không sống ở hai xứ tự do đang không ngừng tự tân bốc cái mùi tự do của mình và dìm hàng cái hơi hướng tự do của xứ đối nghịch, thoạt nhiên sẽ khó mà hiểu được cái phi lý buồn cười... ra nước mắt này.

Vàng Da, ở xứ tự do của anh, từ nhỏ cũng được tự do đi học, tự do phát biểu trong khuôn phép, và lớn lên chút nữa thì tự do làm điều mình thích, tất nhiên là phải theo pháp luật. Vàng Da trên người chẳng hề thấy gông cùm, hay vết rằng của xiềng xích, nhưng trong tư tưởng của Vàng Da, bằng cách nào đó, đã tự đeo một cái neo văn hóa, rằng phải sống sao và sống thế nào cho thế này và này nọ, vốn được tạo ra từ tư tưởng của những người thân ruột thịt, từ ông chú bà cô của hàng xóm, từ những ông bà cố, tổ hàng bao thế hệ bồi đắp nên. 

Và sau những lần tự do đi hiên ngang trên đường, tự do cà phê chém gió mà không sợ bố con thằng nào mời đi uống trà, nhìn lại cái ví tiền của mình, Vàng Da cũng tự nhủ rằng, cái tài chính của mình nó vẫn chưa được... tự do. Có vẻ như, chừng đấy cũng đã đủ làm động lực cho bất kỳ một cậu Vàng Da nào, dù là trẻ đôi mươi, hay đầu hai thứ tóc cũng phải mơ tưởng về một sự tự do tuyệt đối khác từ vùng đất lạ ở phía bờ bên kia địa cầu. Thế là đi, xách ba lô lên và đi, có tiền thì cứ vậy mà đi, không tiền thì thêm tí máu liều, ráng vay mượn mà đi, mặc cho bao muộn phiền ở lại, mặc cho những cái ôm thấm đẫm nước mắt như một thủ tục phải có ở nơi máy bay, chốn tàu bè, bến xe, Vàng Da đi tìm cho mình cái "Tự do" cao sang.

Thế nhưng, những tháng ngày bên cái xứ tự do hơn đã làm cho Vàng Da, trong những đêm ngủ say giấc sau ngày dài lao lực, phải mơ mộng được trở về cố hương! À thì đúng như vậy, Vàng Da sau những lần tỉnh mộng, chỉ mong làm được nhiều tiền và tìm về chùm khế ngọt của riêng mình. Và tiếp theo những tháng ngày dài sau đó, sau khi đi mua sắm chút đồ, chuẩn bị cho mùa đông sắp đến, Vàng Da bất chợt nhận ra rằng, những đôi giầy mà trước đây mẹ cho ít tiền sắm đồ tết, đắn đo không dám mua, hay thậm chí ngay cả khi đã đi làm, khi còn ở bên quê nhà, Vàng Da cũng chẳng có gan mà chi ngần ấy giấy bạc chỉ để mua một đôi giầy, thì hôm nay chẳng mất mấy giây cậu có thể quyết định mua ngay mà khỏi cần tốn Calo suy nghĩ. 

Vậy là cái tài chính của cậu phải chăng đã tự do như mong ước xưa? Và ngày mai cậu có thể đi xỏ khuyên, chích vài câu chữ văn thơ lên cái thân đầy mụn, cũng chẳng sợ ai dòm ngó bàn tán! Ấy phải chăng cũng đã vứt được cái neo văn hóa trong tư tưởng bấy lâu?

Nhưng mà Vàng Da lúc này đi làm đâu có dám bật lại sếp, như cách cậu đã làm khi còn ở quê nhà, Vàng Da dù có bị chủ hoạch họe nhưng chỉ giỏi mạnh miệng nói xấu chứ có đâu có gan nhảy việc, một năm làm hai ba công ty như trước khi qua xứ tự do này. Vàng Da dù cũng được tự do đi lại, làm điều mình thích như trước nhưng Vàng Da lúc nào trong tâm trí, cũng phải luôn cẩn thận hơn một chút so lúc còn sống ở quê nhà, ấy phải chăng là một sự tự do hoàn hảo cậu đang tìm kiếm lúc bước lên máy bay?

"Vâng! Cuộc sống này luôn khó khăn, Hên-ri à!" Mờ-hê-đi tiếp lời, cắt ngang dòng tư tưởng của Vàng Da, "Có PR rồi, giờ tao sẽ tập trung kiếm nhiều tiền!"

"Ừ thì mày đã có PR! Mày thích làm đâu không được, chỗ nào kiếm cơm tốt thì nhảy!", lời khuyên chung chung từ Vàng Da, như câu cậu luôn nói với những Vàng Da khác!.

"Đúng rồi, hôm qua tao chạy xe giao hàng, kiếm được bộn!" Nâu Đen vừa nói vừa chìa cái tài khoản giao hàng, giọng phấn khởi, "Tao thèm tiền lắm, có tiền thích làm gì cũng được!"

"Ơ, mình đang tìm kiếm tự do? Hay là đang cố gắng kiếm tiền!" Vàng Da tự nhủ

Tự do, hay là sâu hơn là khác biệt giàu nghèo? Những định nghĩa mà nếu muốn viết với lời lẽ hoa mỹ, xen kẽ triết lý hàn lâm... hẳn phải xuất bản được cả chục đầu sách, hoặc cũng chỉ đơn giản là có tiền, như suy nghĩ của hai đứa đứng cắt thịt, một kẻ nâu đen, một đứa vàng da, nơi góc bếp, trong một nhà hàng nhỏ giữa phố thị tấp nập, ở một quốc gia hạnh phúc nọ. 

Và xin gợi ý một điều, bài này đọc chỉ cho vui, vì chắc chắn rằng một khi đã khác biệt giai cấp, tầng lớp, thì khó mà tìm chung được định nghĩa ở mỗi góc độ cuộc sống. Những lời lẽ trong bài viết chỉ giúp nhận ra tôi và bạn có phải chung quan điểm hay là chúng ta có những góp ý nào hay ho hơn dành cho nhau.

Ah, nhân tiện cũng xin được đính chính chút, Mờ-hê-đi không biết tiếng Việt, và đoạn hội thoại trên và cũng trong cả bài viết này là tôi tự chế, tự dịch, có thể vô tình trùng lặp bất kỳ đoạn hội thoại nào đó có mảy may xả ra trong thế giới bạn đang sống.

NDGBAO 27/09/2021

Nhân một hôm Chủ Nhật gió lạnh, đi chơi một ngày bay hết gần 300 đồng, mà nếu quy ra tiền Việt thì hơn nữa tháng lương của tui vào thời điểm gần 3 năm trước.